İş Sağlığı ve Güvenliği

Doç. Dr. Oguz Bektas

İş sağlığı ve güvenliği konusunu kavram, hukuk, risk kontrolü, saha uygulaması ve yönetim sistemi ekseninde yeniden düzenleyen akademik konu haritası.

Konuları incele İletişime geç
12 Kavramsal akışa göre sıralanmış ana konu
2 saat Haftalık konu ritmine uygun özet kapsam
Cloudflare Pages ve Functions yapısına hazır statik yayın

Öğrenme Haritası

Konu akışı, hafta sırasını tekrar etmek yerine güvenli çalışmayı bir karar verme sistemi olarak kurar. Önce bakış açısı ve roller, sonra risk okuryazarlığı, saha kontrolü, kriz hazırlığı ve sürekli iyileştirme gelir.

1

Kavram ve sorumluluk

İSG'nin amacı, güvenlik kültürü, çalışan ve işveren yükümlülükleri.

2

Kaza ve risk okuma

İş kazası, meslek hastalığı, 4M teorisi, tehlike ve risk ayrımı.

3

Saha kontrolü

Makine, ergonomi, işaretler, KKD, yangın, elektrik ve kimyasal güvenlik.

4

Sistem ve iyileştirme

Acil durum, sektörel riskler, ISO 45001, performans takibi ve teknoloji.

Konular

Sunum içerikleri ham kaynak olarak okundu; buradaki yapı ise aynı sırayı izlemek yerine konuları uygulama mantığına göre yeniden kurar. Her başlık, öğrencinin güvenli çalışma kararını neden, nasıl ve hangi kontrolle alacağını görmesini hedefler.

Konu 1

Güvenli Çalışma Zihniyeti

İş sağlığı ve güvenliği, yalnızca kuralları bilmek değil, işi başlamadan önce güvenli düşünmeyi öğrenmektir. Bu başlık, önleme fikrini ve güvenlik kültürünün gündelik davranışa nasıl dönüştüğünü kurar.

  • Güvenli düşünme alışkanlığı
  • Önleme refleksi
  • Risk farkındalığı
  • Katılımcı güvenlik kültürü
  • İşyeri davranış normları
Konu 2

Haklar, Roller ve Sorumluluk Haritası

Güvenli çalışma ortamı tek taraflı bir görev değildir. İşverenin önlem alma yükümlülüğü, çalışanın güvenli davranma sorumluluğu ve bildirim süreçleri birlikte okunur.

  • Çalışma hakkı ve güvence
  • İşverenin özen borcu
  • Çalışanın katılım görevi
  • Bildirim zinciri
  • Hukuki sonuç mantığı
Konu 3

Olayı Okumak: Kaza, Maruziyet ve Öğrenme

Bir olay yalnızca sonuç anından ibaret değildir. Bu başlık, kaza, maruziyet ve hastalık arasındaki bağı; olaydan öğrenme, kayıt tutma ve tekrarını önleme perspektifiyle ele alır.

  • Olay-kaza ayrımı
  • Maruziyetin izini sürme
  • Sağlık etkisini tanıma
  • Kayıt ve bildirim disiplini
  • Tekrarlama nedenleri
Konu 4

Kök Neden Bakışı ve Risk Okuryazarlığı

Kazaları kişisel dikkatsizlikle açıklamak yerine sistemin nerede zayıfladığını okumak gerekir. İnsan, ekipman, ortam ve yönetim kararları birlikte değerlendirilir.

  • Kök neden sorgusu
  • Ramak kala mantığı
  • İnsan-ekipman-ortam bağı
  • Yönetimsel zayıflıklar
  • Önlenebilirlik düşüncesi
Konu 5

Kontrol Tasarımı: Tehlikeden Önleme Planına

Tehlikeyi görmek yeterli değildir; etkili kontrol, doğru önceliklendirme ve uygulanabilir önlem gerektirir. Makine, bakım ve enerji kesme süreçleri bu bakışla ele alınır.

  • Tehlikeyi tanımlama
  • Riski önceliklendirme
  • Koruma katmanları
  • Bakımda güvenli durdurma
  • Kontrolün doğrulanması
Konu 6

İnsan-İş Uyumu ve Çalışma Konforu

Güvenli iş, insan bedenine ve çalışma çevresine uyumlu tasarlanmalıdır. Gürültü, duruş, tekrar eden hareket, temizlik ve hijyen uygulamaları sağlık yükünü azaltma amacıyla bir araya getirilir.

  • Ergonomik uyum
  • Duruş ve hareket yükü
  • Gürültü yönetimi
  • Molalar ve mikro egzersizler
  • Hijyen alışkanlıkları
Konu 7

Güvenlik Dili: İşaret, Renk ve Davranış

Sahada hızlı karar çoğu zaman doğru işaretle başlar. Renk, biçim, piktogram ve yönlendirme dili; yasak, uyarı, zorunluluk ve tahliye davranışını destekleyen bir sistem olarak okunur.

  • Renk ve şekil kodları
  • Uyarı ve yasak dili
  • Zorunlu davranış işaretleri
  • Kaçış yönlendirmesi
  • Saha görünürlüğü
Konu 8

Son Bariyer: Kişisel Koruma ve Müdahale Hazırlığı

Kişisel koruma, risk ortadan kaldırıldığında değil, risk hâlâ çalışanın yakınındayken önem kazanır. Donanım seçimi, kullanım sınırları ve ilk müdahale hazırlığı birlikte değerlendirilir.

  • Donanım seçme mantığı
  • Solunum ve görme koruması
  • El, ayak ve beden koruması
  • Yangın üçgeni okuması
  • İlk müdahale hazırlığı
Konu 9

Görünmeyen Enerjiler ve Tehlikeli Maddeler

Elektrik akımı, gaz, buhar ve kimyasal reaksiyonlar her zaman görünür değildir; bu yüzden etiket, belge, ölçüm ve izolasyon bilgisi sahada kritik hale gelir.

  • Kaçak akıma karşı koruma
  • Aşırı yük ve kısa devre
  • Enerji izolasyonu
  • Etiket ve güvenlik formu okuma
  • Dökülme ve buhar kontrolü
Konu 10

Sağlığı Aşındıran Riskler

Bazı riskler ani kaza gibi görünmez; zamanla bedeni, dikkati ve psikolojik dayanıklılığı yıpratır. Fiziksel, biyolojik ve sosyal etkenler bu bütünlük içinde ele alınır.

  • Titreşim ve işitme yükü
  • Isı ve konfor baskısı
  • Mikroorganizma maruziyeti
  • Stres kaynakları
  • Psikolojik destek kanalları
Konu 11

Kriz Senaryoları ve Yüksek Riskli Alanlar

Her iş alanı aynı tehlike profiline sahip değildir. Tahliye, ilkyardım ve müdahale hazırlığı; sağlık, şantiye, rafineri, maden ve patlayıcı madde senaryoları üzerinden karşılaştırılır.

  • Tahliye kararları
  • Toplanma ve iletişim
  • Temel ilkyardım refleksi
  • Sektörel tehlike profili
  • Yüksek riskli operasyonlar
Konu 12

Sürekli İyileştirme ve Dijital Güvenlik

Güvenlik, bir kez kurulan ve unutulan bir düzen değildir. Politika, ölçüm, raporlama, çalışan sesi ve dijital araçlar aynı iyileştirme döngüsünün parçalarıdır.

  • Politika ve hedef takibi
  • Performans göstergeleri
  • Raporlama hafızası
  • Çalışan sesi ve temsil
  • Sensör, yazılım ve otomasyon

İletişim

Profil bilgileri ve iletişim kanalları bu bölümde yer alır.

Web
doc-dr-oguz-bektas-isg.pages.dev
Profil
  • Doç. Üniversitelerarası Kurul Uçak-Havacılık-Uzay Mühendisliği alanında doçentlik
  • PhD University of Warwick Prognostics and Health Management
  • MSc Queen Mary University of London Aerospace, Aeronautical and Astronautical Engineering